Hiện tượng làm giá, thao túng cổ phiếu (CP) của một số công ty trên thị trường vừa qua đang được nhiều người quan tâm. Nhưng từ khi thị trường chứng khoán mở ra đến nay, hiện tượng thao túng không phải chỉ ở các CP nhỏ mà nhiều CP lớn, sáng giá cũng đã từng bị làm giá.

Những cuộc thao túng giá cổ phiếu

Các nhà đầu tư (NĐT) đã từng tham gia TTCK lâu năm, chắc không quên đợt thao túng giá CP điển hình trước đây tại CP REE của một tổ chức lớn có tiềm năng và đầy kinh nghiệm. Sau khi đưa giá CP REE từ 9.600 – 9.700 đồng/CP liên tục lên đến 30.000 đồng/cp, họ đã kéo REE xuống còn 23.000 đồng/CP và giữ mức này trong một thời gian dài để mua vào.

Tiếp đến là sự đánh phá, kéo tụt giá CP GMD – CP được mệnh danh là con thiên nga của các NĐT nước ngoài. Thường chuyển động “một mình một chợ” không theo quy luật chung trên thị trường, do các tổ chức đầu tư giữ giá. CP VNM cũng đã từng bị kéo xuống sau khi mới gia nhập thị trường. Do có sự tham gia của nhiều tổ chức nên giá đã không xuống được. Rồi những vụ làm giá CP của một số công ty khi mới niêm yết như: NKD, PNC, TNA... trước đây và mới đây là: TDH, FPT...

Trước đây, để có thể thao túng được giá CP của một công ty lớn như REE (CP dẫn dắt thị trường), tổ chức thao túng phải là người có tiềm lực kinh tế, có lượng sở hữu CP lớn, có kinh nghiệm lâu năm, nắm được quy luật cung – cầu và tâm lý mua bán của các NĐT. Hiện nay, đối với các CP nhỏ thì việc làm giá hay thao túng CP đơn giản hơn nhiều. Chỉ cần tạo ra một kịch bản, đẩy một khối lượng mua thật lớn, giá trần ngay từ đầu phiên, trong vài hôm là có thể tạo phản ứng dây chuyền cho các NĐT vào cuộc. Khi thấy con mồi đã “đủ béo” là nhả CP dần ra, miễn sao cho bên bán thấp hơn bên mua là được. Cuối cùng là tạo ra khối lượng bán thật lớn, liên tục trong vài phiên là có thể xoay chiều đổi hướng CP, chờ giá rẻ mua vào. Việc thao túng giá trước đây không dựa vào các thông tin. Hiện nay, các nhà thao túng khôn ngoan hơn, họ đã biết dựa vào các thông tin tốt, xấu của công ty để lôi kéo các NĐT vào cuộc và cũng để hợp thức hóa cho các hành vi làm giá của mình.

Trách nhiệm của cơ quan quản lý

Trước đây cũng như hiện nay, chỉ khi các NĐT và giới báo chí lên tiếng các cơ quan chức năng, quản lý mới bắt đầu vào cuộc. Trong khi lẽ ra chính họ phải là người phát hiện, lên tiếng và xử lý. Mặc dù, các hành vi thao túng trên thị trường không còn xa lạ đối với các NĐT, nhưng cho đến nay chưa có một vụ việc nào bị đưa ra xử phạt. Bản trường ca muôn thuở của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước vẫn là “chúng tôi sẽ điều tra xem xét và tiến hành xử phạt”.

Phải chăng với cung cách quản lý và trình độ các giám sát viên của Ủy ban Chứng khoán hiện nay, để xác định một hành vi thao túng trên thị trường là vượt quá tầm khả năng của họ, mặc dù thị trường chứng khoán VN đã bước vào năm thứ 8? Thực tế kinh nghiệm cho thấy, bất kỳ một hành vi mua vào hoặc bán ra với khối lượng lớn đều có thể tạo phản ứng dây chuyền cho các NĐT trên thị trường. Không dễ để xác định đâu là hành vi mua bán bình thường, đâu là hành vi thao túng, nó không những đòi hỏi tính chuyên nghiệp mà còn đòi hỏi trực giác của người giám sát. Có lẽ vậy mà thanh tra, giám sát của Ủy ban Chứng khoán trong suốt thời gian qua đã tỏ ra bất lực trước các hành vi thao túng chăng?

(Theo NLĐ)