Trong nhiều thông tin đáng chú ý có câu chuyện Chính phủ không đánh thuế thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán trong năm 2008 và cho phép các doanh nghiệp lùi thời điểm IPO và phát hành tăng vốn, cho dù đã được cấp phép.

Hẳn đã có không ít nhà đầu tư đồng nhất việc chưa ban hành Nghị định về thuế đối với chuyển nhượng chứng khoán của nhà đầu tư cá nhân trong năm 2008 với việc chưa đánh thuế chuyển nhượng chứng khoán, kể cả sau thời điểm Luật Thuế thu nhập cá nhân có hiệu lực vào 1/1/2009. Cho dù thế nào, thông tin trên được xem là có tác động tích cực tác động đến tâm lý của không ít nhà đầu tư. Bản thân cơ quan quản lý cũng cho rằng, đây là giải pháp tích cực để kích cầu cho thị trường.

Mọi chuyện cũng không có gì đáng nói nếu chúng ta để ý đến thời điểm Chính phủ ra quyết định không thu thuế (ngày 28/12/2007) và ngày thông tin được chính thức công bố (ngày 8/1/2008) trên trang web của UBCK. Từ giữa năm 2007, nhận thấy tình hình thị trường có những tín hiệu kém tích cực, Bộ Tài chính đã có văn bản kiến nghị Chính phủ tạm thời chưa ban hành Nghị định thu thuế chuyển nhượng chứng khoán đối với nhà đầu tư cá nhân. Chính phủ đã đồng ý sau khi vấn đề này được đưa ra bàn thảo tại Hội đồng Tài chính - tiền tệ quốc gia.

Câu hỏi đặt ra là, tại sao thông tin trên không được công bố ngay sau khi Chính phủ đồng ý? Nhìn lại diễn biến VN-Index trong quãng thời gian này, vào thời điểm quyết định trên được công bố (ngày 28/12/2006), VN-Index là 928 điểm. Đến ngày 7/1/2008, ngưỡng kháng cự 900 điểm của VN-Index vốn đã hình thành và tồn tại khá lâu như một bức tường thành vững chắc bị xuyên thủng (còn 887,08 điểm) thì ngay ngày hôm sau, thông tin về việc chưa thu thuế mới được tung ra. Theo một chuyên gia của UBCK, việc không thu thuế chuyển nhượng chứng khoán trong năm 2008 sẽ là hiệu ứng rất tốt, tạo tâm lý hứng khởi cho nhà đầu tư, tạo ra lượng cầu lớn.

Tuy nhiên, nhiều nhà đầu tư đặt câu hỏi: nếu thông tin trên được tung ra vào ngày 28/12/2007 thì liệu thị trường có điều chỉnh sâu như hiện nay? Vì sao một thông tin quan trọng, tác động tâm lý nhà đầu tư lại chậm được công bố như vậy? Câu trả lời chính xác nhất có thể tìm ở Bộ Tài chính và UBCK. Nhưng   nhiều nhà đầu tư thất vọng về sự lúng túng và thiếu quyết đoán trong việc điều hành chính sách thuế. Phải chăng, vào thời điểm văn bản kể trên được ký, phía cơ quan quản lý thuế vẫn hy vọng cuối năm 2007, đầu năm 2008, nhà đầu tư sẽ hứng khởi trở lại và thị trường sẽ nhanh chóng hồi phục, việc thu thuế có thể vẫn tiếp tục trong năm 2008? Nhưng mọi chuyện lại không diễn ra như dự đoán và buộc lòng phải công bố thông tin trên(?).

Vẫn biết, thuế là công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế, và trong lĩnh vực chứng khoán nó cũng là một công cụ điều tiết hữu hiệu, việc ban hành lúc nào cho có lợi nhất là việc của nhà làm chính sách. Vấn đề là ở thời điểm quyết định trên được ban hành, tín hiệu thị trường không có gì khả quan nhưng thông tin tốt vẫn không được đưa ra.

Ở một động thái khác nằm trong các giải pháp “trọn gói” kích cầu thị trường, UBCK đề nghị cho phép các doanh nghiệp lớn giãn IPO như Vietinbank, Habeco… Nhưng những doanh nghiệp lớn khác như Sabeco đã công bố thông tin và ấn định ngày tiến hành IPO vẫn tiếp tục thực hiện. Theo tính toán, khi doanh nghiệp này IPO sẽ hút một lượng tiền khổng lồ ngang ngửa Vietcombank (khoảng 10.000 tỷ đồng) khiến sức cầu trên thị trường đã yếu sẽ càng yếu thêm. Đối với các doanh nghiệp niêm yết đã được cơ quan chức năng cấp phép có thể phải lùi lại thời điểm phát hành. Không ít chuyên gia đặt câu hỏi: vì sao cơ quan có thẩm quyền thay vì thực hiện giám sát các doanh nghiệp sử dụng nguồn vốn huy động qua TTCK có hiệu quả hay không, lại cấp phép tăng vốn ồ ạt (nửa cuối năm 2007) cho các doanh nghiệp để bây giờ tạo nên nguồn cung quá lớn trên thị trường? Việc giãn thời điểm huy động vốn có phải là giải pháp khả thi khi nó sẽ gây khó khăn cho doanh nghiệp bởi không ít doanh nghiệp đã lên kế hoạch huy động và sử dụng vốn?

Từ hai câu chuyện trên cho thấy, trong điều hành chính sách của TTCK dường như vẫn còn lúng túng và thiếu một tầm nhìn trong việc vạch ra định hướng phát triển cho TTCK non trẻ của Việt Nam

DTCK